მილტონ ფრიდმანი: სანამ პოლიტიკურად შეუძლებელი არ გახდება პოლიტიკურად გარდაუვალი

17 იანვარი 2022
17 იანვარი 2022
17 იანვარი 2022

მილტონ ფრიდმანი: სანამ პოლიტიკურად შეუძლებელი არ გახდება პოლიტიკურად გარდაუვალი

This text is a preface to the book "Capitalism and Freedom" by Milton Fierdman.

Using the example of his book, Friedman describes how completely unacceptable ideas gain relevance when a crisis makes change inevitable.

I gave the lectures that became this book with the help of my wife a quarter of a century ago. Reconstruction of the intellectual climate of that time would be difficult even for people active at that time today, to say nothing of half of the current population, who were then either under 10 years old or not born at all. Those of us who were concerned about the challenges to liberty and prosperity posed by the growth of government, the triumph of the welfare state, and Keynesian ideas were a small, narrow minority, and considered whimsical by the vast majority of intellectuals.

Even 7 years after this book was first published, the book's ideas were so far from the mainstream that it was not reviewed by any of the major publications—not the New York Times, not the Herald Tribune, not the Chicago Times, not Newsweek. Neither did the Saturday Review, although it was reviewed by the London Economist and other professional publications. This time we are talking about a book that was written by a famous American university professor and aimed at a wide audience, and over the next 18 years it would sell 400,000 copies.

It is almost inconceivable that such a publication, written by any professor of economics sympathetic to the welfare state, socialism, and communism, would have been met with silence by a public audience.

The change in the intellectual climate in the past quarter of a century is also verified by the fact how differently my wife and I met the book "Freedom of Choice" written in 1980, which is the direct successor of "Capitalism and Freedom" and carries the same underlying philosophy. The latter has been reviewed by all the major publications, and is often found in popular, voluminous reviews. Not only was it printed in Book Digest, but it also made its cover. Freedom of Choice sold 400,000 copies in the United States in its first year, was translated into 12 different languages, and was published in early 1981 with a "mass consumption" cover.

In our opinion, the difference between the responses of these two books is not explained by quality. Undoubtedly, the first book is more philosophical and abstract, therefore - more fundamental. And "freedom of choice", as we read in its preface, has more practical elements and less theoretical structure. It is a continuation of "capitalism and freedom" rather than a replacement. With superficial reasoning, the difference in responses can be explained by the influence of television. Freedom of Choice was based on the PBS TV series of the same name and was created as a reference guide, and no doubt the success of the TV show contributed to the book's prominence.

მსგავსი განმარტება ზედაპირულია, რადგან თავად სატელევიზიო პროგრამის არსებობაც და მისი წარმატებაც სწორედ ინტელექტუალური კლიმატის ცვლილების გამოძახილია. 1960-იან წლებში „არჩევანის თავისუფლების“ მსგავსი გადაცემის იდეით ჩვენთვის არავის მოუმართავს. მსგავსი გადაცემის სპონსორს იმხანად ცოტას თუ იპოვიდით. რაღაც მანქანებით, გადაცემა რომც შექმნილიყო, მისი იდეების მიმღები მოცულობითი აუდიტორია არც იარსებებდა. სინამდვილეში, ბოლო წიგნის მიმართ გამოხმაურება, ისევე როგორც სატელევიზიო გადაცემის წარმატება, იდეური კლიმატის ცვლილების შედეგია. წიგნებში წარმოდგენილი იდეები მეინსტრიმულობისგან კვლავ საკმაოდ შორს არის, თუმცა, დღეს მას, როგორც მინიმუმ, პატივს სცემენ ინტელექტუალურ წრეებში და ისინი ფართო აუდიტორიისთვისაც კონვენციურად აღიქმება.

ინტელექტუალური კლიმატის ცვლილება არც ამ წიგნის შედეგია და არც იმავე ფილოსოფიური ტრადიციის მრავალი სხვა ნაშრომის, როგორიცაა ჰაიეკის „გზა ბატონყმობისკენ“ და „თავისუფლების კონსტიტუცია“. ამის სამხილი წიგნის წინასიტყვაობაში სიმპოზიუმის (კაპიტალიზმი, სოციალიზმი და დემოკრატია) კონტრიბუტორების მიერ გაკეთებული კომენტარია: „იდეა, რომლის მიხედვითაც კაპიტალიზმსა და დემოკარტიას შორის გადაულახავი კავშირია, მხოლოდ ახლახანს გახდა სხვადასხვა ინტელექტუალისთვის მისაღები, რომელთა ნაწილიც ადრე მსგავს ხედვას არა მხოლოდ არასწორად, არამედ პოლიტიკურად საშიშად მიიჩნევდა“...

იდეური კლიმატის ცვლილება გამოცდილებამ შვა და არა ფილოსოფიურმა თეორიებმა. რუსეთი და ჩინეთი, რომლებიც ერთ დროს ინტელექტუალური კლასებისთვის იმედს განასახიერებდნენ, ჩაფლავდნენ. დიდი ბრიტანეთი, რომლის ფაბიანური სოციალიზმიც სერიოზულ გავლენას ახდნენდა ამერიკელ ინტელექტუალებზე, ღრმა კრიზისში იყო. სამშობლოში კი ინტელექტუალები, რომლებიც მუდამ დიდი მთავრობის და დემოკრატიული პარტიის მხარდამჭერები იყვნენ, ვიეტნამის ომით განიხიბლნენ, განსაკუთრებით, იმ როლით, რომელიც პრეზიდენტებმა კენედიმ და ჯონსონმა ითამაშეს. მრავალი რეფორმატორული პროგრამა, როგორებიცაა - შემწეობა, სახელმწიფო საცხოვრებლები, პროფკავშირების მხარდაჭერა, სკოლების შერწყმა, განათლების ფედერალური სუბსიდია და ა.შ - ჩამოიშალნენ. დანარჩენი მოსახლეობის მსგავსად, მათ ჯიბეებს მზარდი ინფლაცია და მაღალი გადასახადები დაატყდა თავს. სწორედ ეს ფენომენი და არა წიგნებსა და ნაშრომებში წარმოდგენილი იდეების მიმზიდველობა ხსნის იმ ტრანზიციას, რომელმაც 1964 წელს ბარი გოლდუოტერის დიდი მარცხიდან, 1980 წელს რონალდ რეიგანის დიდ გამარჯვებამდე მიგვიყვანა - ამ ორს კი არსებითად იდენტური პროგრამა და გზავნილი ჰქონდათ.

მაშინ, რა არის ამ წიგნის იდეა? ის ორგვარია, ჩემი აზრით. პირველი - წარმოადგინოს სამჯელო საგანი გულახდილი დისკუსიისთვის. როგორც „არჩევანის თავისუფლების“ წინასიტყვაობაში ვწერთ:“ერთადერთი ადამიანი, რომელსაც თქვენი დაყოლიება შეუძლია, თავად თქვენ ხართ. თქვენ უნდა ატრიალოთ გონებაში საკითხები, გაითვალისწინოთ მრავალი არგუმენტი, აცადოთ მათ განელება და შემდგომ აქციოთ თქვენი პრეფერენციები იდეურ რწმენებად“.

Second, and more basic, is to keep ideas alive until circumstances make change inevitable. There is tremendous inertia—the tyranny of the status quo—in private and public circles. Only a crisis, real or perceived, can bring about real change. When this crisis occurs, action depends on the ideas that are readily available. That, I deeply believe, is our true function: to develop alternative political ideas, to keep them alive and accessible before the politically impossible becomes politically inevitable.

The Ultimate Link Directory for SEO Free Netflix, Free prime video and much more Best Chat forum for freebies and giveaways Most Secure Cloud free Secure Video Sharing platform free Earn upto 20$ a day Buy digital products for cheap Download wordpress themes and plugins free Themes Ultimate movies and web series